Q&A – Arbeidsongeschiktheid
Hieronder vind je een antwoord op de vragen die gesteld werden in de chat tijdens het webinar ‘Arbeidsongeschikheid’.
1. Wat als er verschillende afwezigheden zijn binnen de 8 weken, maar afwisselend van oorzaak. is er dan ook herval mogelijk? bv afwezigheid 1, oorzaak A – afwezigheid 2, oorzaak B – afwezigheid 3, oorzaak A : is dan afwezigheid 3 een herval van afwezigheid 1?
Besox: Ja, ook in dergelijk geval is herval mogelijk inzoverre dit zich binnen de 8 weken situeert na een voorgaande periode ziekte waarvoor gewaarborgd loon werd betaald. Het feit dat er een tussenliggende nieuwe ziekte is, doet hieraan geen afbreuk.
2. Betreft contactopname arbeidsongeschikte werknemers, is dit vanaf een minimum aantal werknemers?
Besox: Neen, dit is van toepassing op alle werkgevers, ongeacht het aantal werknemers.
3. Wat is het doel van het bezoek voorafgaand aan de werkhervatting? terug contact herstellen?
Besox: Het doel is het faciliteren van de werkhervatting. De preventie-adviseur arbeidsarts kan op basis van de gezondheidstoestand van de werknemer de nodige maatregelen nemen zoals o.m. aangepast of ander werk en/of een aanpassing van de werkpost.
4. Wat als de werknemer het werk (volledig of gedeeltelijk) zou kunnen hervatten met tijdelijk thuiswerk (na 6 weken arbeidsongeschiktheid), maar dat de werkgever het thuiswerk gewoon principieel wil weigeren. Kan werknemer dan iets tegen de werkgever doen? En betaalt dan de mutualiteit dan gewoon verder uit, ook al zou de werknemer het werk kunnen hervatten?
Besox: De arbeidsgeschiktheid moet steeds beoordeeld worden op basis van de vroegere werksituatie. Als werkgever moet men dan ook niet zomaar akkoord gaan met extra voorwaarden bij een werkhervatting indien deze om welbepaalde gemotiveerde redenen niet mogelijk of niet werkbaar zouden zijn. Als werkgever moet je een reintegratieverslag maken voor een werknemer die wil hervatten in een aangepaste job (incl progressieve hervatting). Dat verslag kan weergeven dat er geen mogelijkheden voor aangepast werk zijn. Het verslag moet ondertekend worden door beide partijen, een kopie wordt verzonden aan de arbeidsarts. De werknemer kan terug in ziekteverlof. Het verslag wordt opgeladen op TRIO platform en de adviserend arts kan dit consulteren, eventueel initiatief nemen om de terug-naar-werkcoordinator in te schakelen.
5. Is het onderzoek arbeidspotentieel met instemming van de medewerker?
Besox: Op zich niet, maar indien de werknemer geen gevolg geeft aan bv. de invulling van de vragenlijsten, kan op termijn de ziekte-uitkering opgeschort worden. Dat is nu nog niet actief van toepassing…
6. Wat als je geen aangepast werk kunt aanbieden?
Besox: Indien geen aangepast werk mogelijk blijkt, moet de werkgever motiveren waarom de werkhervatting technisch of objectief onmogelijk is of om gegronde redenen redelijkerwijs niet organiseerbaar is.
7. Stel iemand is al jaren in progressieve hervatting. Deze valt nu terug voltijds ziek kan je deze ook oproepen om het arbeidspotentieel te bepalen na 8 weken en een re-integratietraject op te starten?
Besox: Indien een werknemer in progressieve werkhervatting opnieuw volledig arbeidsongeschikt zou worden voor een periode van meer dan 8 weken, kan voor deze medewerker ook een inschatting van het arbeidspotentieel worden gevraagd.
8. In regio Brussel alvast is er schaarste aan arbeidsartsen. Zullen zij hierdoor niet nog meer werkdruk krijgen – de wachttijden nog langer?
Besox: Dit valt nog verder af te wachten, gezien de prille aard van deze maatregel.
9. Wat als de inschatting negatief is? Wat is dan het vervolg?
Besox: Dan blijft de betrokken medewerker verder arbeidsongeschikt. De werkgever kan opnieuw arbeidspotentieel aanvragen, een bezoek voorafgaand aan de werkhervatting inplannen of na meer dan 6 maanden AO overgaan tot de bijzondere procedure medische overmacht. Contact houden met de medewerker is dus het belangrijkste en op basis daarvan kan de juiste actie op het juiste moment genomen worden.
10. Wat is het doel van het bezoek voorafgaand aan de werkhervatting? terug contact herstellen?
Besox: zie vraag 3.
11. Moet er na de eerste beoordeling na 8 weken opnieuw een beoordeling plaatsvinden indien initieel geen arbeidspotentieel werd vastgesteld?
Besox: Dit kan, maar hoeft niet. Er is op zich geen limiet op het aantal aanvragen ter beoordeling van het arbeidspotentieel van een medewerker. Indien er m.a.w. factoren zijn na enige tijd die tot een andere beoordeling kunnen leiden, kan dit opnieuw aangevraagd worden.
12. Wat is het RIT starten? Is de aanvraag indienen bij de arbeidsarts voldoende? Ook als er geen gevolg aan wordt gegeven door de werknemer, heeft de werkgever voldaan aan zijn verplichting? Of is er verdere actie vereist?
Besox: In eerste instantie moet er een aanvraag tot opstarten van een reïntegratietraject te worden overgemaakt aan de preventie-adviseur arbeidsarts (bv. via werknemer, werkgever, behandelend arts, ..). Het re-integratietraject vangt vervolgens aan op de dag volgend op de dag waarop de preventieadviseur-arbeidsarts dit verzoek ontvangt. Zie Art. I.4-73 Codex Welzijn op het Werk: “Art. I.4-73.- § 1. De preventieadviseur-arbeidsarts start een re-integratietraject op om de werkhervatting van een arbeidsongeschikte werknemer te faciliteren, op verzoek van:
- 1° de werknemer, of zijn behandelend arts als de werknemer hiermee instemt;
- 2° de werkgever, als de werknemer hiermee instemt of als uit de inschatting bedoeld in §1/1 blijkt dat de werknemer arbeidspotentieel heeft. Het re-integratietraject vangt aan op de dag volgend op de dag waarop de preventieadviseur-arbeidsarts dit verzoek ontvangt. De preventieadviseur-arbeidsarts verwittigt de werkgever vanaf het ogenblik dat hij een re-integratieverzoek, zoals bedoeld in § 1, 1° heeft ontvangen. De preventieadviseur-arbeidsarts verwittigt de adviserend arts vanaf het ogenblik dat hij een re-integratieverzoek, zoals bedoeld in § 1, 1° of 2° heeft ontvangen.”
13. Moet er na de eerste beoordeling na 8 weken opnieuw een beoordeling plaatsvinden indien initieel geen arbeidspotentieel werd vastgesteld?
Besox: Neen, er is geen verplichting om telkens na een periode van 8 weken een nieuwe beoordeling te laten plaatsvinden (zie hier), maar dit kan wel meerdere keren gevraagd worden indien men dit zou wensen.
14. Stel iemand is al jaren in progressieve hervatting. Deze valt nu terug voltijds ziek kan je deze ook oproepen om het arbeidspotentieel te bepalen na 8 weken en een re-integratietraject op te starten?
Besox: zie vraag 7.
15. Geldt deze regel van deze slide 19 ook voor langdurig zieken die vóór 1 januari 2026 al ziek waren?
Besox: Neen, de solidariteitsbijdrage langdurig zieken (30%) slaat enkel op arbeidsongeschiktheden vanaf 1 januari 2026; niet op medewerkers die reeds ziek waren vóór 1 jan. 2026.
16. Solidariteitsbijdrage: eerste debetbericht kwartaal 4 2026. Dit heeft dan betrekking op de ziektes in kwartaal 1? Zijn de debetberichten dan altijd 3 maanden later?
Besox: De inning via het debetbericht gebeurt steeds het 3de kwartaal volgend op het kwartaal waarin de primaire arbeidsongeschiktheid is aangevat, samen met de inning van de socialezekerheidsbijdragen van het betreffende kwartaal.
17. Wat is de referteperiode voor de extra RSZ solidariteitsbijdrage van 30% bij meer dan 50 WN’s?
Besox: De solidariteitsbijdrage langdurig zieken (30%) heeft voorlopig enkel betrekking op werkgevers die gemiddeld 50 werknemers of meer in dienst hebben tijdens de referteperiode; hiervoor wordt gekeken naar de ‘belangrijkheidscode’ toegekend aan de onderneming op (Q – 1) volgens de telling in het kader van het al dan niet toepassen van de bijdrage 1,60 %) .
Referteperiode = De periode gedekt door het 4de kwartaal van het (kalenderjaar – 2) en het 1ste tot en met het 3de kwartaal van het (kalenderjaar – 1).
18. Wat met mensen die weigeren of geen mailadres hebben of willen geven?
Besox: Werknemers die manifest weigeren om mee te werken aan procedure inschatting arbeidspotentieel, kunnen op termijn hun ziekte-uitkering mogelijks in het gedrang zien komen.
19. Wat kan je doen als de bedrijfsarts telkens oordeelt: arbeidspotentieel en bij VDO geen definitieve ongeschiktheid terwijl werknemers tijdens contactmomenten met de werkgever verklaren dat ze de job om medische redenen niet meer kunnen doen en niet de intentie hebben terug op te starten.
Besox: Indien er vastgesteld wordt dat er arbeidspotentieel is of zou zijn, maar de werknemer weigert elke vorm van medewerking, kan deze op termijn gesanctioneerd worden in diens ziekte-uitkering (stopzetting / tijdelijke opschorting ziekte-uitkering).
20. U zegt dat u bij het contact voor het beoordelen van het arbeidspotentieel niet mag oordelen of vragen met welke ziekte de werknemer thuis is. Wij hebben van onze externe medische dienst een flow chart ontvangen waarin staat dat bij het inschatten van het arbeidspotentieel de bedrijfsarts de fitnote opvraagt. Dit lijkt me tegenstrijdig?
Besox: zie hier procedure inschatting arbeidspotentieel (Fod Waso). Op dit moment bestaat er nog geen fitnote, dit zal binnen enkele jaren beschikbaar zijn.
21. Wat kan je doen wanneer iemand door schildklier problemen enkel in de voormiddag wilt werken en in de namiddag op ziekte wilt staan? dit tot september. En uurrooster niet wilt aanpassen naar enkel tijdelijk werken in de voormiddag?
Besox: Een vrijwillig deeltijdse tewerkstelling, noch een gedeeltelijke progressieve werkhervatting kunnen door de werknemer geëist worden; dit kan enkel na overleg en mits toestemming/akkoord van de werkgever (en bij progressieve werkhervatting ook mits overleg ziekenfonds).
22. Heb ik goed begrepen dat wanneer de procedure medische overmacht zou worden opgestart op 6 maand er toch nog een formeel RIT moet worden opgestart?
Besox: Werkgevers met meer dan 20 werknemers dienen uiterlijk 6 maanden na het begin van de arbeidsongeschiktheid van de werknemer een re-integratietraject op te starten. Een oproeping in het kader van een procedure medische overmacht kan evenwel pas ten vroegste na 6 maanden arbeidsongeschiktheid.
23. Wat als betrokkene weigert om op te schalen van zijn re-integratie?
Besox: Het al dan niet wijzigen van een bepaald arbeidsregime, zal steeds afhankelijk zijn van de gezondheidstoestand van de medewerker; dit betreft een medische beoordeling.
24. Arbeidsreglement: frequentie contacten vermelden: moet dit op basis van louter kalender (vb 1 x maand) of op basis van een feit (bv verlenging AO)?
Besox: Hieromtrent gelden geen specifieke wettelijke nadere bepalingen; beide zijn in die context mogelijk, hoewel de frequentie koppelen aan de verlenging van de arbeidsongeschiktheid minder houvast biedt, gezien dit per persoon verschillend zal zijn.
Heb je nog vragen? Neem dan gerust contact op met bart.depreitere@besox.be of Bieke Claesen van Mediwet.